Een inleiding tot scrum

Software is de afgelopen decennia sterk veranderd, en wat nog belangrijker is: het blijft veranderen. Natuurlijk verandert ook het ontwikkelingsproces van software mee. 

Agile softwareontwikkeling is een iteratieve, aanpasbare manier van werken die flexibel genoeg is om in te spelen op technologische ontwikkelingen en veranderende eisen van klanten. Een van de populairste agile modellen is scrum, waarbij kleine teams zich richten op incrementele productontwikkeling in korte perioden. Als scrum effectief wordt toegepast, helpt het teams om efficiënter en flexibeler te werken en nauwer samen te werken met klanten. 

In deze blogpost beschrijven we de belangrijkste principes van scrum, evenals de gebeurtenissen en artefacten, zodat je kunt beslissen of scrum het juiste agile model voor jou is.

Wat is scrum?

Scrum is een agile model voor softwareontwikkeling. Traditionele softwareontwikkelingsprocessen werken lineair, met een strikt patroon van eerst plannen, dan ontwikkelen, vervolgens testen, enzovoort. Agile softwareontwikkeling daarentegen hanteert een meer iteratieve aanpak door initiatieven op te splitsen in kleinere periodes van twee tot vier weken. Deze periodes heten sprints. 

Tijdens elke sprint voegt het ontwikkelingsteam functies toe en worden deze functies verbeterd, zodat geleidelijk het best mogelijke product wordt ontwikkeld. Er wordt voortdurend getest en ontwikkeld, en beide processen overlappen vaak. Scrumteams komen dagelijks bijeen om hun voortgang te volgen, de transparantie te vergroten en obstakels aan te pakken.

Het scrummodel wordt gekenmerkt door de focus op teamwerk en samenwerking. De naam scrum is dan ook afkomstig van rugby, waarbij de scrum een onderdeel van het spel is dat een gecoördineerde teaminspanning vereist

.

Scrum werd oorspronkelijk ontworpen voor softwareontwikkeling, maar wordt nu gebruikt door organisaties, teams en projectmanagers in alle disciplines. De methode werkt goed voor kleinere teams die te maken hebben met veranderende deliverables, onbekende oplossingen en regelmatige interactie met klanten of eindgebruikers.

Wat is de scrummethodologie? 

Het scrummodel wordt soms ook wel de scrummethodologie genoemd, hoewel het eigenlijk vooral een raamwerk is. In tegenstelling tot methodologieën voor projectmanagement die processen, procedures en documentatie voorschrijven, biedt scrum een lichte structuur voor de oplevering. Details van de werkwijze worden aan het team overgelaten. Om complexe problemen beter op te lossen, is scrum opzettelijk vaag. Het erkent de onvoorspelbare aard van productontwikkeling en benadrukt tegelijkertijd het belang van continue inspectie en aanpassing van het werk. 

Scrum stimuleert niet alleen teams om creatief te denken tijdens iteraties, maar ordent ook functionaliteiten en doelen in een prioriteitenlijst. Op deze manier kan het team zich eerst richten op het belangrijkste werk.

Belangrijkste principes van scrum

Het scrummodel is gebaseerd op zes kernprincipes. Elk aspect van de scrummethode, van dagelijkse sprintvergaderingen tot scrum-artefacten, weerspiegelt deze principes.

De zes belangrijkste scrumprincipes zijn: 

1. Controle over empirische processen: Door de nadruk op transparantie, aanpassing en regelmatige evaluatie helpt de scrummethode ontwikkelingsteams hun product in elk stadium van het proces te testen en te verbeteren.

2. Zelforganisatie: Voor een succesvolle toepassing van het scrummodel moet elk lid van het team volledig achter het proces staan. Deze toewijding vereist een hoge mate van zelfstandigheid en zelforganisatie. 

3. Samenwerking: Om het best mogelijke product te leveren, moet een softwareontwikkelingsteam samenwerken. Teams delen tijdens elke cyclus verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. Zoals het gezegde luidt: samen slagen, samen falen. 

4. Op waarde gebaseerde prioritering: Een van de bepalende kenmerken van scrum is de flexibiliteit. Om zich aan te passen aan nieuwe eisen en wensen voor het project, evalueren en herprioriteren scrumteams voortdurend elke taak die ze moeten uitvoeren. 

5. Timeboxing: In de scrummethodologie heeft elk element van een sprint een duidelijk gedefinieerde tijdlijn. De sprint zelf is twee tot vier weken lang, en dagelijkse vergaderingen werken ook volgens strikt aangehouden tijdlijnen. 

6. Iteratieve ontwikkeling: Omdat scrum een agile raamwerk is, worden producten iteratief gebouwd. Deze iteratieve voortgang zorgt voor voortdurende verbetering, flexibiliteit en uiteindelijk een product van hoge kwaliteit.

Wie maakt deel uit van een scrumteam?

Voor een soepel verloop van elke sprint, bestaat elk scrumteam uit drie primaire rollen en verantwoordelijkheden: ontwikkelingsteam, product owner en scrummaster. Meestal heeft een team één product owner, één scrummaster en meerdere ontwikkelaars.

De product owner beheert de productbacklog en vormt het verbindingspunt tussen het team en de klant. De product owner zorgt dat het team de klantbehoeften begrijpt en aan de meest waardevolle taken werkt. De scrummaster zorgt ervoor dat het hele team begrijpt hoe het scrummodel moet worden geïmplementeerd en faciliteert scrumgebeurtenissen. Het ontwikkelingsteam bestaat uit teamleden die aan de ontwikkeling van het product werken.

Stappen van het scrumproces

Het scrummodel is opgebouwd rond een aantal gebeurtenissen zodat het team kan samenwerken, plannen en incrementele waarde kan leveren. Hieronder volgen enkele van de meest voorkomende scrumgebeurtenissen.

Sprintplanning

Als je je in een onbekende omgeving bevindt, begin je niet zomaar te rijden. Je raadpleegt eerst een kaart en zoekt de beste route naar je bestemming. Op dezelfde manier selecteren scrumteams niet zomaar een paar items van de backlog om daarna meteen aan een sprint te beginnen. Er komt veel planning bij kijken. 

Een sprintplanningsvergadering, die aan het begin van elke sprint wordt gehouden, duurt doorgaans enkele uren en is bedoeld om het sprintdoel vast te stellen en de volgende vragen te beantwoorden:

• Wat gaan we tegen het einde van deze sprint bereiken? 

• Hoe gaan we dat bereiken? 

• Waarom is deze sprint waardevol? 

Net als bij andere scrumgebeurtenissen helpt het om software te gebruiken zodat je sprintplan een levend document is dat zo nodig kan worden bijgewerkt. Door gebruik te maken van een visuele samenwerkingsoplossing zoals Lucid, kun je gemakkelijk de doelen visualiseren die je van plan bent te bereiken terwijl je hele team in real time bewerkt en samenwerkt.

Dagelijkse scrum

Dagelijkse sprintvergaderingen, ook wel dagelijkse scrums of dagelijkse stand-ups genoemd, zijn korte vergaderingen (idealiter vijftien minuten) die elke ochtend op hetzelfde tijdstip worden gehouden. Tijdens deze vergaderingen bespreekt het ontwikkelingsteam wat ze de dag ervoor hebben bereikt en wat ze vandaag hopen te bereiken, waardoor de communicatie verbetert en blokkades proactief worden geïdentificeerd.

Sprint review

De scrummethode stimuleert transparantie tussen alle stakeholders. Sprint reviews bevorderen deze transparantie. Deze vergaderingen, die aan het einde van elke sprint worden gehouden, helpen het scrumteam om het product in zijn huidige iteratie aan de stakeholders te presenteren. Op basis van de feedback die in deze vergadering wordt gegeven, verfijnt de product owner de productbacklog. 

Sprint retrospective

Sprint reviews worden door verschillende stakeholders bijgewoond, maar sprint retrospectives zijn alleen voor het scrumteam. Deze vergaderingen vinden plaats aan het einde van elke sprint en bieden teamleden de kans om te reflecteren op de voorgaande sprint, waarbij aandacht wordt besteed aan individuen, processen, interacties en tools.

Stel je scrumteam tijdens sprint retrospectives een reeks vragen: Wat ging er goed? Wat ging er minder goed? En, het allerbelangrijkste, wat kan er in de volgende sprint verbeterd worden? Sprint retrospectives stimuleren continue verbetering, zodat teams in de loop der tijd efficiënter en wendbaarder kunnen worden.

Scrum-artefacten

We hebben al heel wat scrumjargon behandeld, maar we zijn nog niet helemaal klaar. In scrum is een artefact niets anders dan een mechanisme of hulpmiddel om werk te beheren en te voltooien. Hieronder volgen de vier belangrijkste scrum-artefacten.

Productbacklog

De productbacklog, die door de product owner wordt bijgehouden, is een lijst van eisen voor het eindproduct. Naarmate de prioriteiten veranderen, beheert en herschikt de product owner de backlog. Aan het begin van elke sprint kiezen scrumteams een aantal taken uit de productbacklog waar ze tijdens die sprint aan willen werken.

Sprintbacklog

Tijdens elke sprint worden de geselecteerde items van de productbacklog in de sprintbacklog gezet. Vaak worden deze items in kaart gebracht op een scrum board, een visueel raamwerk om de voortgang en prioriteit van elk item bij te houden. Items worden op het board gesorteerd in kolommen: stories, to do, in progress en complete. 

De sprintbacklog wordt alleen beheerd en gebruikt door het ontwikkelingsteam. Naarmate taken worden voltooid, verplaatst het ontwikkelingsteam ze tussen de kolommen.

User story 

User stories zijn een manier om backlogitems te beschrijven. De productbacklog is in wezen een lijst van functies die het eindproduct moet bevatten en user stories beschrijven die functies vanuit het perspectief van een eindgebruiker. Bijvoorbeeld, waarom heeft de gebruiker deze functie nodig en hoe gaat die er in de praktijk uitzien?

Productverbetering

Aan het eind van elke sprint heb je (hopelijk!) een stapel voltooide taken. Samen vormen deze voltooide taken de productverbetering. De productverbetering is dus in feite niets anders dan de werkende versie van het product aan het eind van een sprint.

De voordelen van scrum

Het grootste voordeel van scrum is de iteratieve aanpak. Door het scrummodel te gebruiken, kan je team zich beter aanpassen aan de voortdurend veranderende wereld van softwareontwikkeling en een product leveren dat met elke sprint beter wordt. 

Het implementeren van een nieuw proces, een nieuw model of een nieuwe methodologie voor projectmanagement voor je team brengt vaak uitdagingen met zich mee, maar scrum biedt veel unieke voordelen. Enkele voordelen van scrum zijn: 

• Aanpassingsvermogen: Scrum vereist regelmatige controlemomenten en updates, dus als taken moeten worden aangepast, blijft dit probleem niet wekenlang onopgemerkt. Je kunt een probleem of noodzakelijke verandering herkennen en daar vervolgens snel op inspelen. Scrumteams zien ook voortdurende verbetering gedurende de levensduur van een product, in plaats van slechts enkele periodes van grote veranderingen.

• Zichtbaarheid: Met scrum kunnen stakeholders stapsgewijze vooruitgang zien, niet alleen op bepaalde momenten aan het begin en einde. Stakeholders hebben meer mogelijkheden bij het proces betrokken te worden, net als het hele team, waardoor iedereen de kans krijgt om samen te werken en inzicht te krijgen in verbeteringen. 

• Efficiëntie: Net als bij andere agile werkwijzen is het bij scrum de bedoeling werk te prioriteren en efficiënter waarde te leveren. Als jij en je team scrum goed toepassen, zul je een toename zien in efficiëntie en afstemming binnen je team.

Scrum effectief implementeren als team 

Boven alles gaat scrum over een handvol mensen die efficiënt samenwerken om iteratieve waardeverbeteringen te leveren. Om het scrummodel zo effectief mogelijk te gebruiken, moeten teamleden beschikbaar zijn voor communicatie en samenwerking gedurende de sprint. Teamleden moeten ook bereid zijn om verschillende rollen op zich te nemen als dat nodig is om een werkend product te leveren en de sprintdoelen te halen.

Leer meer over de rollen en verantwoordelijkheden die van een scrumteam worden verwacht, zodat je kunt bepalen of het scrummodel geschikt is voor jouw team. Onthoud dat je scrum niet exact hoeft te volgen; je kunt je aanpak aanpassen om de afstemming en efficiëntie te verbeteren, en tegelijkertijd werken op een manier die past bij jouw team.