Belangrijkste punten
Een flowchart brengt een proces, systeem of algoritme in kaart als een reeks stappen, met standaardvormen (zoals rechthoeken voor stappen, ovalen voor begin- en eindpunten en ruiten voor beslissingen) die door pijlen met elkaar zijn verbonden.
Flowcharts werden in 1921 geïntroduceerd door de Gilbreths en in 1947 gestandaardiseerd door ASME. Tegenwoordig worden ze veel gebruikt in de maakindustrie, techniek, het bedrijfsleven en het onderwijs om workflows te stroomlijnen.
Programmeurs en analisten gebruiken flowcharts samen met pseudocode, UML, structogrammen en verwante visuele methoden (dfd’s, PFD’s, BPMN 2.0) om algoritmelogica te plannen voordat ze code schrijven.
Bouw eenvoudig gratis een flowchart in Lucidchart door vormen op de canvas te slepen en de verbindingspunten van elke vorm met elkaar te verbinden.
Een flowchart is een diagram dat een proces, systeem of computeralgoritme weergeeft. Flowcharts gebruiken standaardvormen zoals rechthoeken, ovalen en ruiten, verbonden door pijlen, om elke stap en beslissing op volgorde te tonen. Dit diagram wordt ook wel procesflowchart, processchema, bedrijfsprocesmodel of processtroomdiagram (PFD) genoemd. Flowcharts zijn nauw verwant aan dataflow diagrammen (dfd’s) en UML-activiteitendiagrammen.
Met flowcharts maak je van een proces dat in de hoofden van mensen zit een gedeeld beeld dat het hele team kan volgen. Die duidelijkheid is de reden dat ze een van de meest gebruikte diagramtypen zijn om workflows vast te leggen, nieuwe medewerkers in te werken en stappen te vinden die verbeterd kunnen worden.
Tips voor flowcharts
Met deze tips maak je een diagram dat makkelijk te volgen en te gebruiken is:
Zorg dat begin- en eindpunten duidelijk zijn. Gebruik de terminatorvorm of laat ze opvallen door plaatsing, kleur of grootte.
Gebruik maximaal drie kleuren, zodat het diagram overzichtelijk blijft en de kleuren betekenis houden.
Pas een kant-en-klaar of door AI gegenereerd thema toe om het hele diagram in één keer te stijlen.
Laat de flow in één richting lopen, van boven naar beneden of van links naar rechts.
Gebruik swimlanes wanneer een proces meerdere teams omvat, zodat elke lane laat zien wie welke stap uitvoert.
Ga aan de slag met onze flowchartsoftware, wordt geopend in een nieuw tabblad, gemaakt voor zowel technische als niet-technische gebruikers.
De geschiedenis van de flowchart
De flowchart helpt teams al meer dan een eeuw om hun werk vast te leggen. In 1921 introduceerden de industrieel ingenieurs Frank en Lillian Gilbreth de „Flow Process Chart” bij de American Society of Mechanical Engineers (ASME).
In de vroege jaren 1930 leerde Allan H. Mogensen zakenmensen hoe ze deze schema’s moesten gebruiken. Twee van zijn studenten, Art Spinanger en Ben S. Graham, verspreidden de methoden verder. In 1947 nam ASME een gestandaardiseerd symboolsysteem aan dat was afgeleid van het werk van de Gilbreths.
Flowcharts vonden al snel hun weg naar de computerwereld. Herman Goldstine en John von Neumann gebruikten ze om computerprogramma’s te plannen, en hun diagrammen hielpen flowcharting te vestigen als programmeerhulpmiddel. Later rekende kwaliteitspionier Kaoru Ishikawa flowcharts tot de zeven basisinstrumenten van kwaliteitsbeheersing.
Flowchartsymbolen
Standaardsymbolen houden flowcharts consistent, zodat lezers ze zonder legenda kunnen begrijpen. Elke vorm staat voor een specifiek type stap. Voor het volledige overzicht lees je onze gids over flowchartsymbolen.
Terminal of terminator: een ovaal dat het begin of einde van het proces markeert
Proces: een rechthoek die één enkele actie of bewerking voorstelt
Beslissing: een ruit met een ja/nee- of waar/onwaar-vraag waarna de flow zich vertakt
Document: een rechthoek met een golvende onderkant die een document of rapport voorstelt
Gegevens (invoer/uitvoer): een parallellogram dat laat zien dat gegevens het proces in of uit gaan
Opgeslagen gegevens: een vorm die gegevens in opslag voorstelt
Stroompijl: een lijn die stappen met elkaar verbindt en de richting van de flow aangeeft
Opmerking of annotatie: een haakje dat toelichting bij een stap toevoegt
Vooraf gedefinieerd proces: een rechthoek met dubbele zijbalken die verwijst naar een apart gedefinieerd subproces
Connector op dezelfde pagina: een kleine cirkel die stappen op dezelfde pagina met elkaar verbindt
Connector naar een andere pagina: een vorm die de flow op een andere pagina voortzet
Flowcharts voor programmeren en algoritmen
Flowcharts en algoritmen vullen elkaar aan. Een flowchart toont de logica van een algoritme als een visuele reeks stappen en beslissingen, waardoor flowchartprogrammering een handige manier is om code te plannen voordat je die schrijft.
Ontwikkelaars combineren flowcharts vaak met andere notaties, afhankelijk van de taak. Hier zijn enkele voorbeelden:
Pseudocode: stappen in gewone taal die programmalogica beschrijven zonder syntaxis
UML-activiteitendiagrammen: gestandaardiseerde modellen van de controlestroom in een systeem
Nassi-Shneiderman-diagrammen (structogrammen): blokgebaseerde schema’s voor gestructureerd programmeren
DRAKON-flowcharts: een flowchart-taal voor leesbare, ondubbelzinnige algoritmen
Hoe flowcharts in andere vakgebieden worden gebruikt
Met flowcharts kun je werk in bijna elk vakgebied vastleggen en verbeteren. Omdat de vormen eenvoudig zijn, kunnen zowel technische als niet-technische teams ze maken en lezen.
Onderwijs: plan lessen, breng lees- en begripsprocessen in kaart en ontwerp curricula.
Sales en marketing: breng leadstromen, campagnegoedkeuringen en enquête- of afrekenpaden in kaart.
Bedrijfsleven: leg onboarding, orderverwerking en standaardwerkprocedures vast.
Maakindustrie: geef productiestappen, materiaalstromen en kwaliteitscontroles weer.
Techniek: leg systeemarchitectuur, procesontwerp en project planning vast.
Soorten flowcharts
Auteurs hebben flowcharts op verschillende manieren ingedeeld. In 1978 noemde Andrew Veronis drie typen: de systeemflowchart, de algemene flowchart en de gedetailleerde flowchart. Datzelfde jaar groepeerde Marilyn Bohl ze in systeem- en programmaflowcharts. In 2001 maakte Mark A. Fryman onderscheid tussen beslissings-, logica-, systeem-, product- en procesflowcharts. In 2003 deelde Sterneckert flowcharts in document-, data-, systeem- en programmaflowcharts in.
In de praktijk kiezen teams meestal een van de volgende veelgebruikte varianten:
Swimlane-flowchart: wijst elke stap toe aan een lane, zodat de verantwoordelijkheden tussen teams duidelijk blijven
Workflowdiagram: laat zien hoe een taak of document door een bedrijfsproces beweegt
Event-driven process chain (EPC): modelleert bedrijfsprocessen als een reeks gebeurtenissen en functies
Specification and description language (SDL): beschrijft in een diagram het systeemgedrag van communicatieprotocollen
Je komt ook verwante procesdiagrammen tegen, zoals het dataflow diagram (dfd), het processtroomdiagram (PFD) en Business Process Model and Notation (BPMN 2.0). Wil je een van de meest voorkomende varianten maken? Volg dan deze tutorial voor procesflowcharts.
Hoe plan en teken je een flowchart?
Plan eerst het proces en bouw het daarna op de canvas in Lucidchart. Bepaal wat je gaat vastleggen, zet de stappen op volgorde en leg ze uit met de juiste vormen. Voor de volledige uitleg lees je onze gids over hoe je een flowchart maakt.
Volg deze stappen:
Bepaal het doel en de reikwijdte van de flowchart, zodat je weet waar die begint en eindigt.
Bepaal de taken in chronologische volgorde, van de eerste tot de laatste actie.
Orden de taken per type en kies de vorm die bij elke taak past.
Teken de flowchart. Begin in Lucidchart met een sjabloon, of begin met een lege canvas en sleep vormen vanuit de werkbalk aan de linkerkant. Verbind twee vormen door op een punt aan de buitenkant van de ene vorm te klikken en dat naar de andere te slepen. Pas vormen aan met lijn- en vulkleuren, stijlen en meer via het menu bovenaan de editor.
Controleer de flowchart samen met de mensen die het proces uitvoeren en verfijn hem op basis van hun feedback.
Is het diagram klaar? Klik dan op Delen om samenwerkers uit te nodigen, of gebruik het bestandsmenu in de header voor extra opties om je document te publiceren. De revisiegeschiedenis bewaart elke versie, zodat je wijzigingen kunt volgen en eerdere concepten kunt herstellen. Wil je het handmatige werk overslaan? Probeer dan de AI-flowchartgenerator van Lucid en verfijn het resultaat.
Video: flowchart-tutorial
In deze officiële Lucid-tutorial zie je hoe je eenvoudige flowcharts maakt met flowchartsymbolen, vormen en notatie. Ook leggen we uit wat een flowchart is en waarom je er een zou gebruiken.
Video: een diagram genereren met AI
Leer hoe je met AI een diagram genereert in Lucidchart, inclusief het bewerken, itereren en aanpassen van het resultaat.
Of je nu een complex systeem in kaart brengt of een alledaags proces stroomlijnt: flowcharts brengen helderheid en inzicht in belangrijke systemen. Ben je klaar om je eigen processen vast te leggen? Groepeer je team, bepaal je startpunt en begin vandaag nog met het in kaart brengen van je workflow in Lucidchart.
