Geschiedenis van de DFD
Dataflow diagrammen werden aan het eind van de jaren zeventig populair gemaakt door computerpioniers Ed Yourdon en Larry Constantine in hun boek Structured Design. Ze baseerden zich in dit boek op de rekenmodellen voor 'dataflowgrafieken'van David Martin en Gerald Estrin. Zowel het gestructureerde ontwerpconcept als de DFD-methode hebben brede toepassing gevonden in de software-engineering en het bedrijfsleven.
Drie andere deskundigen die aan de opkomst van de DFD-methodologie hebben bijgedragen waren Tom DeMarco, Chris Gane en Trish Sarson. Ze werkten in verschillende combinaties samen aan een hoofddefinitie van de symbolen en notatiesystemen die in een data flow diagram gebruikt worden.
Symbolen en notatie in DFD's
Het is raadzaam om je eerst vertrouwd te maken met de verschillende symbolen in een dataflow diagram voordat je begint. Omdat er tussen de verschillende systemen enkele variaties in symbolen bestaan, is het belangrijk om duidelijk en consistent te zijn in de vormen en notaties die je gebruikt bij communicatie en samenwerking met anderen.
Alle systemen maken gebruik van symbolen die de vier onderdelen van een dataflowdiagram weergeven.
1. Externe entiteit
Een externe entiteit is een systeem dat gegevens verzendt of ontvangt en communiceert met het systeem dat in kaart wordt gebracht. Een externe entiteit vormt de bron en de bestemming van de informatie die het systeem verlaat of binnenkomt. Dit kan een externe organisatie of persoon zijn, een computersysteem of een bedrijfssysteem. Deze entiteiten staan ook wel bekend als terminatoren, bronnen en 'sinks' of actoren. Ze staan meestal aan de rand van het diagram.
2. Proces
Processen veranderen data en produceren een output. Ze kunnen berekeningen uitvoeren, gegevens sorteren op basis van logica of de gegevensstroom sturen volgens bedrijfsregels. Een label geeft een korte beschrijving van het proces, bijvoorbeeld 'Betalen'.
3. Gegevensopslag
Gegevensopslag bestanden of bewaarplaatsen waarin informatie wordt opgeslagen voor later gebruik, zoals bijvoorbeeld een database-tabel of een lidmaatschapsformulier. Elke gegevensopslag wordt voorzien van een eenvoudig label zoals 'Orders'.
4. Gegevensstroom
Dataflow beschrijft de route die de gegevens volgen op hun traject tussen de externe entiteiten, processen en opslagplaatsen. Het toont de raakvlakken met de andere componenten en wordt weergegeven in de vorm van pijlen, meestal voorzien van een label met een korte benaming zoals 'Factuurgegevens'.
Regels en tips voor DFD's
Alle dataflow diagrammen hebben bepaalde regels waar je rekening mee moet houden:
-
Elk proces moet tenminste één invoer en één uitvoer hebben.
-
Elke gegevensopslag moet tenminste één inkomende en één uitgaande dataflow hebben.
-
Gegevens die in een systeem staan opgeslagen moeten onderdeel zijn van een proces.
-
Alle processen in een DFD moeten naar een ander proces of een gegevensopslag leiden.
Niveaus en lagen in DFD's: van contextdiagrammen tot pseudocodes
Een dataflow diagram kan dieper op gegevens ingaan door er niveaus en lagen aan toe te voegen en in te zoomen op een bepaald detail. DFD-niveaus worden voorzien van een nummer 0, 1 of 2, en kunnen soms zelfs tot een derde niveau of nog hoger worden doorgevoerd. De benodigde mate van detail is afhankelijk van de omvang van hetgeen je probeert weer te geven.
DFD-niveau 0
Het niveau 0 van een DFD wordt ook wel een contextdiagram genoemd. Het geeft een basisoverzicht van het hele systeem of proces dat geanalyseerd of gemodelleerd wordt. Het dient vooral als een snelle weergave van een systeem als een enkelvoudig proces op hoog niveau in relatie tot zijn externe entiteiten. Het moet gemakkelijk vatbaar zijn voor een breed publiek, inclusief belanghebbenden, bedrijfsanalisten, data-analisten en ontwikkelaars.
