Sjablonen en voorbeelden van UML-diagrammen

In al onze gesprekken met softwareontwikkelaars ontdekten we een rode draad: niemand maakt graag documentatie. UML-diagrammen kunnen ontzettend handig zijn om nieuwe medewerkers in te werken of om broncode te raadplegen tijdens de implementatie. Maar ze raken snel verouderd en het kost uren om ze te maken. Tenzij je een UML-diagramtool zoals Lucidchart gebruikt.

We hebben sjablonen gemaakt voor drie soorten structurele UML-diagrammen (klassen-, componenten- en objectdiagrammen) en drie soorten UML-gedragsdiagrammen (activiteiten-, volgorde- en use-case diagrammen). Kies een sjabloon om je systemen sneller dan ooit te documenteren.

Sjablonen voor klassediagrammen

Het klassendiagram is een van de meest gebruikte diagrammen in UML. Softwareontwikkelaars en zakelijke professionals gebruiken vaak klassediagrammen om de structuur van bepaalde systemen te beschrijven, omdat die de diverse klassen, attributen, bewerkingen en relaties tussen objecten duidelijk weergeven.

In onze voorbeelden hieronder zie je dat in de eerste rij van elke klassevorm de naam vermeld wordt, in de tweede rij elk attribuut van de klasse op een aparte regel staat en de derde rij elke bewerking op een aparte regel weergeeft. Vervolgens worden aanvullende UML-symbolen gebruikt om de verschillende interacties en objecten binnen het proces te modelleren.

Sjablonen voor componentendiagrammen

Componentendiagrammen in UML lijken erg op klassendiagrammen. Zowel componenten- als klassendiagrammen tonen de structurele relatie van softwaresystemen en hun elementen, maar componentendiagrammen vereenvoudigen doorgaans de interacties binnen complexere systemen. De verbonden cirkels, of 'lolly'-symbolen, vertegenwoordigen realisatierelaties binnen de systemen. De componenten waaruit dit type diagram is opgebouwd zijn modulaire onderdelen van het systeem die gemakkelijk kunnen worden vervangen als dat nodig is. 

Sjabloon voor een objectdiagram

Een objectdiagram in UML lijkt op een klassendiagram omdat het gericht is op de attributen van een klassendiagram en hoe deze objecten met elkaar in verband staan. Alle klasse-attributen zijn uniek. Begin met een sjabloon en gebruik vervolgens onze uitgebreide bibliotheek met UML-vormen om je diagram aan te passen.

Sjablonen voor activiteitendiagrammen

Activiteitendiagrammen in UML vormen een belangrijke subset van gedragsdiagrammen. Ze geven de functionaliteiten van de verschillende activiteiten en stromen in bedrijfsprocessen en softwaresystemen weer. Met UML-specifieke symbolen kun je het startpunt, het eindpunt en alle samenvoegingen en interacties tussen je processtroom in kaart brengen.

Sjablonen voor UML-sequencediagrammen

Veel projectmanagers en ontwikkelaars gebruiken volgordediagrammen in UML om een beter idee te krijgen van de manier waarop taken binnen een project functioneren, elkaar overlappen en tussen objecten of componenten bewegen. Maak volgordediagrammen om interacties tussen objecten en de volgorde waarin deze interacties plaatsvinden weer te geven.

Onderstaande voorbeelden hebben betrekking op UML-volgordediagrammen, maar Lucidchart biedt ook de vormen en functies die je nodig hebt om volgordediagrammen op basis van code te modelleren.

Sjablonen voor usecasediagrammen

Met een UML-usecasediagram maak je een globaal overzicht van de relatie tussen usecases, de betreffende actoren en de uitgevoerde systemen. Zoals je in onderstaande voorbeelden kunt zien, worden usecases weergegeven met ovale vormen. De lijnen laten vervolgens zien op welk punt een actor deelneemt en communiceert met zijn of haar overeenkomstige usecase. Je kunt zien waar elke actor binnen het hele proces betrokken of uitgesloten is.

Sjablonen voor UML-communicatiediagrammen

Communicatiediagrammen in UML lijken op volgordediagrammen, maar hun primaire focus ligt op de berichten die tussen objecten worden doorgegeven in plaats van op de tijdsvolgorde. Voorheen bekend als samenwerkingsdiagrammen, modelleren deze gedragsdiagrammen hoe objecten via berichten interacteren binnen het architectonische ontwerp van een systeem. In het onderstaande voorbeeld zie je hoe in deze diagrammen objectrechthoeken, verbindingslijnen en genummerde berichtpijlen worden gebruikt om alternatieve scenario’s en samenwerking tussen objecten weer te geven.

Sjablonen voor samengestelde structuurdiagrammen in UML

Samengestelde structuurdiagrammen worden gebruikt om de interne structuur van een klasse weer te geven. Ze fungeren als blauwdrukken die weergeven hoe een classificator interageert met zijn omgeving via poorten en tonen het gedrag van een samenwerking. In het sjabloon hieronder zie je hoe onderdelen, poorten en connectoren worden gebruikt om de interne componenten van hardware of software weer te geven, zodat je een beter inzicht krijgt in hoe deze werken.

Sjablonen voor een UML-gebruiksdiagram 

Gebruiksdiagrammen illustreren de fysieke opstelling van de hardware en software van een systeem. Deze diagrammen zijn met name nuttig voor systeemingenieurs om in kaart te brengen hoe een softwareoplossing wordt geïmplementeerd op meerdere machines met unieke configuraties, waarbij aspecten als prestaties, schaalbaarheid, onderhoudbaarheid en overdraagbaarheid worden belicht. In de onderstaande voorbeelden worden driedimensionale dozen gebruikt om knooppunten weer te geven en kleinere vormen om geïmplementeerde artefacten weer te geven.

Sjablonen voor UML-interactie-overzichtdiagram

interactie-overzichtdiagrammen bieden een high-level overzicht van de besturingsstroom tussen interactieve knooppunten. Bekijk het onderstaande voorbeeld om aan de slag te gaan en te zien hoe UML-interactiediagrammen een eenvoudige weergave van activiteit binnen een model kunnen bieden.

UML-pakketdiagramsjablonen

Pakketdiagrammen zijn structurele diagrammen die afhankelijkheden tussen verschillende pakketten in een systeem weergeven. Door modelelementen, zoals use cases of klassen, in groepen te organiseren, geven deze diagrammen de verschillende niveaus van een systeem weer en onthullen ze de architectuur ervan. Zoals je in het onderstaande voorbeeld kunt zien, worden pakketten afgebeeld als mapvormen die met lijnen verbonden zijn om speciale afhankelijkheden aan te geven, zoals pakketimporten en pakketsamenvoegingen. 

Sjablonen voor UML-toestandsdiagrammen 

Toestandsdiagrammen, ook wel toestandsmachinediagrammen genoemd, worden gebruikt om het dynamische gedrag van objecten te beschrijven die op verschillende manieren veranderen afhankelijk van hun huidige toestand. Ze geven toestanden en overgangen weer en laten de verschillende combinaties van informatie zien die een object kan bevatten en hoe het object daartussen beweegt. Bekijk hieronder onze voorbeelden van toestandsdiagrammen.

UML-diagrammen lijken misschien ingewikkeld, maar het maken ervan hoeft helemaal niet moeilijk te zijn. Klik op een van bovenstaande sjablonen om aan de slag te gaan.