Przewodnik po mapach myśli: jak stworzyć mapę myśli

Czym jest mapa myśli

Mapa myśli to swobodny zapis myśli rozgałęziających się wokół centralnej koncepcji. Wizualna organizacja diagramu ułatwia burzę mózgów, efektywne sporządzanie notatek, lepsze zapamiętywanie i tworzenie przekonujących prezentacji. Mapy myśli mają różną formę – od prostych po skomplikowane – i są rysowane ręcznie bądź na komputerze. W zależności od celu i ilości czasu mapa myśli zawiera pomysłowe, celowe elementy, takie jak obrazy, rysunki, zakrzywione linie o różnej grubości i wiele kolorów.

W przypadkach takich jak sporządzanie notatek w czasie rzeczywistym lub burza mózgów diagram szybko i prosto pokazuje, jak pomysły (często wyrażone w zaledwie kilku słowach) rozchodzą się od głównego tematu. Platforma Lucidchart umożliwia intuicyjne tworzenie takich map, automatycznie zmieniając rozmiar i układ elementów. Przy większym nakładzie czasu diagram zyskuje na estetyce i sile przekazu, stając się niekiedy prawdziwym dziełem sztuki. Inne określenia map myśli to mapy pomysłów, diagramy promieniste i drzewa radialne.

Utwórz mapę myśli, aby uporządkować swoje myśli, generować nowe pomysły i zwiększyć kreatywność. Ten przewodnik pokaże Ci, jak stworzyć niesamowitą mapę myśli odpowiadającą wszystkim Twoim potrzebom. Możesz także sprawdzić nasz szablon mapy myśli AI, który pomoże Ci zacząć.

Najpierw określ główny cel swojej mapy myśli i zapisz go. Ponieważ mapy myśli zaczynają się od środka i rozwijają na zewnątrz, Twoja centralna idea stanie się głównym tematem diagramu. Oto przykłady głównej koncepcji:

• Problem, nad którego rozwiązaniem pracujesz
• Projekt, dla którego przeprowadzasz burzę mózgów
• Trudne pojęcie, którego próbujesz się nauczyć

Załóżmy, że musisz napisać esej o Benjaminie Franklinie. W tym przypadku Benjamin Franklin stanowi główną koncepcję, ponieważ to na nim skupia się esej.

2. Dodaj gałęzie do głównej koncepcji

Liczne badania wykazują, że dzięki wizualnemu charakterowi mapy myśli poprawiają zapamiętywanie pomysłów i relacji między nimi. Tony Buzan twierdzi, że zapamiętywanie jest jeszcze skuteczniejsze przy zastosowaniu interesujących obrazów, zakrzywionych linii, celowo dobranych kolorów i ograniczonej liczby słów. Oto wybrane badania:

• W badaniu użytkowników przeprowadzonym w 2005 roku przez Glennis Edge Cunningham 80% uczniów liceum uczących się biologii zgłosiło lepsze wyniki w nauce dzięki stosowaniu map myśli.
• W badaniu z 2002 roku autorstwa Paula Farranda, Fearzany Hussain i Enid Hennessy studenci drugiego i trzeciego roku medycyny wykazali lepsze zapamiętywanie materiału, choć skuteczność zależała od preferowanych przez nich metod sporządzania notatek.
• W badaniu z 2006 roku przeprowadzonym przez A.V. D’Antoni i G.P. Zipp studenci chiropraktyki wykazali wyższy poziom przyswajania wiedzy.

Inne badania dotyczące map myśli wskazują, że:

• W 2011 roku Joeran Beel i Stefan Langer opublikowali raport na temat zawartości map myśli. Ustalili, że większość użytkowników stworzyła zaledwie kilka map (średnio 2,7), średnia liczba węzłów była niewielka (31), a przeciętny węzeł zawierał trzy słowa.
• Claudine Brucks i Christoph Schommer opublikowali w 2008 roku badanie dotyczące automatycznego tworzenia map myśli z pełnego tekstu. W tym samym roku podobny raport opublikował T. Rothenberger wraz ze współpracownikami.

Brytyjski autor i osobowość telewizyjna Tony Buzan spopularyzował termin „mapa myśli” w latach 70. XX wieku w swoim programie telewizyjnym BBC pt. Rusz głową (Use Your Head) oraz w książkach takich jak Modern Mind Mapping for Smarter Thinking. Niemniej jednak koncepcja wizualnego mapowania pomysłów sięga znacznie dalej wstecz.

Porfiriusz z Tyru, żyjący w III wieku filozof z Grecji i Rzymu, uznawany jest za twórcę wizualnej mapy Kategorii Arystotelesa. Jego wynalazek, znany jako Drzewo Porfiriusza, pierwotnie nie zawierał ilustracji – te zostały dodane później przez innych uczonych. W XIII wieku filozof Ramon Llull również posługiwał się tym rodzajem diagramu, w tym ilustrowanym drzewem Porfiriusza.

Wielu słynnych myślicieli i innowatorów w historii sporządzało organiczne, nieliniowe notatki, często zawierające rysunki i szkice. Wśród nich znaleźli się m.in. Leonardo da Vinci, Michał Anioł, Albert Einstein, Maria Skłodowska-Curie, Thomas Edison i Mark Twain.

W latach 50. XX wieku wprowadzono pojęcie sieci semantycznej – teorii wyjaśniającej, jak ludzie się uczą oraz jakie relacje semantyczne zachodzą między pojęciami. W latach 60. teorię tę rozwinęli Allan M. Collins i M. Ross Quillian. W latach 70. eksperci w dziedzinie edukacji opracowali mapy pojęć, które mają strukturę drzewiastą lub sieciową, ale w przeciwieństwie do map myśli nie skupiają się wokół jednej centralnej koncepcji. Buzan wyjaśnia, że jego podejście do mapowania myśli zostało zainspirowane semantyką ogólną Alfreda Korzybskiego, spopularyzowaną przez pisarzy science fiction, takich jak Robert A. Heinlein i A.E. van Vogt. Buzan zauważa, że ludzie często przyswajają informacje w sposób nieliniowy – nie zawsze od lewej do prawej i od góry do dołu – a mapy myśli idealnie odpowiadają temu mechanizmowi.

Koncepcje powiązane z mapowaniem myśli obejmują:

• Wykres pierścieniowy (Sunburst): Wielopoziomowy wykres kołowy, nazywany również diagramem pierścieniowym.
• Diagram pajęczy (Spider diagram): Rozszerzenie diagramów Venna i Eulera. Diagram pajęczy dodaje do nich punkty, które po połączeniu tworzą kształt pająka.
• Mnemotechnika: Technika ułatwiająca zapamiętywanie i uczenie się. Mnemotechniki przybierają różne formy, takie jak akronimy, wskazówki wizualne i dźwięki.
• Diagram UML (Unified Modeling Language): Diagram używany do wizualizacji projektów systemów w inżynierii oprogramowania.

• W edukacji, biznesie, informatyce i niemal każdej innej dziedzinie: Mapy myśli są tak wszechstronne i łatwe do przygotowania, że powszechnie stosuje się je w edukacji, świecie biznesu, informatyce i wielu innych branżach.
• Burza mózgów: Mapowanie myśli idealnie sprawdza się podczas burzy mózgów wokół danej koncepcji. Pomaga skoncentrować myśli, generować nowe pomysły i pokazywać powiązania między nimi. Zarówno pojedyncze osoby, jak i zespoły uwolnią dzięki temu swoją kreatywność, nie tracąc z oczu głównego celu.
• Sporządzanie notatek: Studenci i specjaliści biznesowi mogą rysować mapy myśli, aby zapisać i uporządkować pomysły z wykładów, prezentacji, spotkań lub sesji burzy mózgów. Aby dodać więcej szczegółów, w programie Lucidchart można dołączać notatki poza diagramem – wystarczy kliknąć ikonę notatek, aby je wyświetlić.
• Nauka i analiza: Badania potwierdzają, że mapy myśli zwiększają stopień zapamiętywania informacji. Nawet jeśli nauka nie zaczęła się od mapy myśli, warto stworzyć ją na podstawie tradycyjnych notatek, aby lepiej zrozumieć i zinterpretować materiał.
• Podejmowanie decyzji: Mapowanie pomaga przeanalizować wszystkie istotne czynniki, co prowadzi do podjęcia trafnej decyzji.
• Prezentacje: Mapy myśli pozwalają przedstawiać pomysły w atrakcyjny wizualnie sposób. Można je łatwo umieszczać w programach takich jak PowerPoint, Word, Excel i wielu innych.
• Rozwój osobisty: Przeanalizuj cele osobiste lub zawodowe, rozwiąż problem bądź zaplanuj swoją przyszłość, porządkując pomysły na mapie myśli.
• Projekty kreatywne: Zaplanuj fabułę, przełam blokadę twórczą i otwórz się na nowe pomysły w dowolnym przedsięwzięciu kreatywnym.
• Planowanie: Zaplanuj wydarzenie, spotkanie lub projekt za pomocą mapowania myśli.
• Wstęp do innych form diagramowania: Mapy myśli doskonale sprawdzają się na wczesnych etapach projektu do jego organizacji i nadania mu kierunku. Na późniejszym etapie dane można skuteczniej zaprezentować za pomocą innych typów diagramów, w zależności od celu i charakteru projektu.
• Sztuka: Mapy myśli bywają także pięknymi dziełami sztuki, czego przykładem są te najnowsze realizacje.