Zaloguj sie

Symbole i notacja diagramu BPMN | Lucidchart

9 min

Podobnie do schematów blokowych diagramy BPMN wykorzystują zestaw standardowych symboli. Każdy kształt ma swoje konkretne znaczenie i kontekst biznesowy, do którego najbardziej pasuje. Jeśli potrzebujesz pomocy podczas rysowania diagramu BPMN, zapoznaj się z tym przewodnikiem.

Popularne symbole BPMN

Diagram notacji i modelu procesu biznesowego, w skrócie BPMN, jest używany do tworzenia czytelnych schematów przepływu procesów biznesowych, które można udostępniać w różnych organizacjach i branżach. Symbole diagramów BPMN są podzielone na cztery główne grupy: obiekty przepływu, obiekty łączące, tory i artefakty. Zapoznaj się z poniższym obszernym przewodnikiem po kształtach diagramów BPMN i ich znaczeniach.

Opanuj podstawy korzystania z Lucidchart w 5 minut

Symbole zdarzeń BPMN

Każdy z tych symboli zdarzeń BPMN może być stylizowany tak, aby reprezentował specyficzne szczegóły procesu. Poniższe przykłady są ujęte w symbolach zdarzenia początkowego, ale mogą być łączone z każdym typem zdarzenia. Popularne symbole zdarzeń reprezentują następujące okoliczności:

Symbol wiadomości BPMN

Symbol wiadomości: uruchamia proces, moderuje procesy pośrednie lub kończy proces.

Symbol zegara BPMN

Symbol zegara: czas, data lub powtarzający się czas i data uruchamiają proces, wspomagają procesy pośrednie lub kończą proces.

Symbol eskalacji BPMN

Symbol eskalacji: krok reaguje na eskalację i przechodzi do innej roli w organizacji. To zdarzenie jest wykorzystywane tylko w ramach podprocesu zdarzenia. Eskalacja ma miejsce wtedy, gdy w proces zostaje zaangażowana osoba na wyższym szczeblu odpowiedzialności w organizacji.

Symbol warunkowy BPMN

Symbol warunkowy: proces rozpoczyna się lub trwa, gdy spełniony jest warunek biznesowy lub reguła biznesowa.

Symbol łącza BPMN

Symbol łącza: podproces, który jest częścią większego procesu.

Symbol błędu BPMN

Symbol błędu: błąd wykryty na początku, w środku lub na końcu procesu. Podproces zdarzenia z wyzwalaczem błędu zawsze przerwie proces, który go zawiera.

Symbol anulowania BPMN

Symbol anulowania: reaguje na transakcję, która została anulowana w podprocesie. W zdarzeniu końcowym symbol anulowania reprezentuje wywołane anulowanie procesu.

Symbol kompensacji BPMN

Symbol kompensacji: zwrot, który jest uruchamiany, gdy operacje częściowo się nie powiodą.

Symbol sygnału BPMN

Symbol sygnału: sygnał, który łączy różne procesy. Symbol sygnału może rozpocząć proces, moderować go lub zakończyć.

Symbol wielokrotności BPMN

Symbol wielokrotności: kilka wyzwalaczy inicjujących proces.

Symbol wielokrotności równoległej BPMN

Symbol wielokrotności równoległej: instancja procesu, która nie rozpoczyna, nie kontynuuje ani nie kończy się, dopóki nie wystąpią wszystkie możliwe zdarzenia.

Symbol zakończenia BPMN

Symbol zakończenia: powoduje natychmiastowe zakończenie etapu procesu. Wszystkie powiązane instancje zostają zakończone w tym samym czasie.

Symbole aktywności BPMN

Działania opisują rodzaj pracy wykonywanej w danej instancji procesu. Istnieją cztery typy działań BPMN: zadania, podprocesy, transakcje i działania wywoławcze.

Symbol zadania BPMN

Symbol zadania: najbardziej podstawowy poziom działania, którego nie można dalej podzielić. Na przykład poranny rutynowy proces może obejmować zadanie włączenia komputera.

Model podprocesu BPMN

Symbol podprocesu: to grupa zadań, które szczególnie dobrze do siebie pasują. Istnieją dwa różne widoki podprocesu. Jednym z nich jest widok zwinięty, który zawiera rozszerzalny znak plusa pokazujący więcej szczegółów. Drugi widok to widok rozwiniętego podprocesu, który jest na tyle duży, że mieści wszystkie zadania w pełni opisujące dany podproces.

Symbol transakcji BPMN

Symbol transakcji: jest wyspecjalizowanym podprocesem, który wiąże się z płatnością.

Symbol wywołania BPMN

Symbol wywołania: jest globalnym podprocesem, który jest ponownie wykorzystywany w różnych punktach przepływu biznesowego.

Symbole bram BPMN

Symbole bram na diagramie BPMN rozdzielają i łączą przepływy. Istnieje kilka rodzajów bram:

Symbol wyłączności BPMN

Symbol wyłączności: ocenia stan procesu biznesowego i w oparciu o ten stan rozdziela przepływ na jedną lub więcej wzajemnie wykluczających się ścieżek. Na przykład, jeden raport zostanie napisany, jeśli przełożony wyrazi zgodę; żaden raport nie zostanie wygenerowany, jeśli przełożony wstrzyma zgodę.

Symbol oparty na zdarzeniach BPMN

Symbol oparty na zdarzeniach: brama oparta na zdarzeniach jest podobna do bramy wyłączności – obie mają jedną ścieżkę w przepływie. Jednak w przypadku bramy opartej na zdarzeniach oceniane jest to, jakie zdarzenie miało miejsce, a nie jaki warunek został spełniony. Na przykład, można poczekać z wysłaniem wiadomości e-mail do momentu, aż dyrektor generalny pojawi się w biurze. Jeśli dyrektor nie dotrze, e-mail pozostanie niewysłany.

Symbol równoległości BPMN

Symbol równoległości: różni się od innych bram, ponieważ nie jest zależny od warunków czy wydarzeń. Zamiast tego bram równoległości używa się, aby reprezentować dwa współbieżne zadania w przepływie biznesowym. Przykładem może być dział marketingu, który generuje nowe leady sprzedażowe i jednocześnie kontaktuje się z istniejącymi.

Symbol inkluzywności BPMN

Symbol inkluzywności: rozdziela przepływ procesu na jeden lub więcej przepływów. Na przykład brama inkluzywna może obejmować działania biznesowe podejmowane w oparciu o wyniki ankiety. Jeden proces może zostać uruchomiony, jeśli konsument jest zadowolony z produktu A, inny proces zostanie uruchomiony, gdy konsument wskaże, że jest zadowolony z produktu B, a trzeci proces zostanie uruchomiony, jeśli nie jest zadowolony z produktu A.

Symbol oparty na wyłącznych zdarzeniach BPMN

Symbol oparty na wyłącznych zdarzeniach: uruchamia nową instancję procesu przy każdym wystąpieniu kolejnego zdarzenia.

Symbol złożoności BPMN

Symbol złożoności te bramy są używane tylko w przypadku najbardziej złożonych przepływów w procesie biznesowym. Idealnym przypadkiem użycia bramy złożoności jest sytuacja, gdy potrzeba wielu bram, aby opisać przepływ biznesowy.

Symbol oparty na równoległych zdarzeniach BPMN

Symbol oparty na równoległych zdarzeniach: jak sama nazwa wskazuje, ta brama jest podobna do bramy równoległej. Umożliwia jednoczesne uruchamianie wielu procesów, ale w przeciwieństwie do bramy równoległej, procesy są oparte na zdarzeniach

Obiekty łączące na diagramie BPMN

Obiekty łączące to linie, które łączą obiekty przepływu BPMN. Istnieją trzy różne typy: przepływy sekwencji, przepływy wiadomości i asocjacje.

Symbol przepływu sekwencji BPMN

Symbol przepływu sekwencji: łączy obiekty przepływu w odpowiedniej kolejności sekwencyjnej.

Symbol przepływu wiadomości BPMN

Symbol przepływu wiadomości: reprezentuje wiadomości przekazywane od jednego uczestnika procesu do drugiego.

Symbol asocjacji BPMN

Symbol asocjacji: pokazuje relacje między artefaktami i obiektami przepływu.

Tory na diagramie BPMN

Tory służą do organizowania elementów procesu na diagramie BPMN. Umożliwiają wizualne grupowanie obiektów, przy czym każdy krok procesu jest dodawany do oddzielnego toru. Elementy te mogą być ułożone zarówno poziomo, jak i pionowo. Tory nie tylko porządkują czynności w osobne kategorie, ale mogą także ujawniać opóźnienia i nieefektywności oraz wskazywać pracowników odpowiedzialnych za każdy etap procesu.

Tory na diagramie BPMN

Rodzaje zdarzeń BPMN

Zdarzenia reprezentują zdarzenia w procesie biznesowym.

Symbol zdarzenia początkowego BPMN

Symbol zdarzenia początkowego: sygnalizuje pierwszy krok w procesie.

Symbol zdarzenia pośredniego BPMN

Symbol zdarzenia pośredniego: reprezentuje każde zdarzenie, które ma miejsce pomiędzy zdarzeniem początkowym a końcowym.

Symbol zdarzenia końcowego BPMN

Symbol zdarzenia końcowego: sygnalizuje ostatni krok w procesie.

Artefakty na diagramie BPMN

Artefakty reprezentują informacje istotne dla modelu, ale nie dla poszczególnych elementów w procesie. Trzy typy artefaktów na diagramie BPMN to adnotacje, grupy i obiekty danych.  Wszystkie trzy są używane do rozszerzenia i opisania procesu BPMN.

Anotacje pozwalają twórcy modelu opisać dodatkowe części przepływu w modelu lub notacji.

Grupy organizują zadania lub procesy, które są istotne dla całego procesu.

Obiekty danych reprezentują dane wprowadzone do procesu, dane będące wynikiem procesu, dane, które muszą być zebrane, lub dane, które muszą być przechowywane.

Artefakty na diagramie BPMN

 

Symbol danych wejściowych BPMN

Symbol danych wejściowych: reprezentuje wymagania dotyczące danych, od których zależą zadania w procesie biznesowym.

Symbol danych wyjściowych BPMN

Symbol danych wyjściowych: przedstawia informacje wytworzone jako wynik procesu biznesowego.

Symbol gromadzenia danych BPMN

Symbol gromadzenia danych oznacza informacje gromadzone w ramach procesu biznesowego.

Symbol przechowywania danych BPMN

Symbol przechowywania danych: oznacza możliwość przechowywania lub uzyskiwania dostępu do danych powiązanych z procesem biznesowym.

 

Jak rysować diagramy BPMN

Zanim rozpoczniesz tworzenie diagramu BPMN, zdefiniuj zakres procesu, który modelujesz. Ten ważny krok pozwoli określić poziom szczegółowości, jaki musisz uwzględnić. Diagramy na wysokim poziomie powinny być ogólne i wykorzystywać podprocesy oraz dodatkową dokumentację do przedstawienia szczegółów.

Kiedy jasno określisz zakres, możesz otworzyć dokument Lucidchart i zacząć przeciągać i upuszczać kształty na obszar roboczy. Jeśli nie masz konta Lucidchart, możesz założyć je bezpłatnie

Oto kilka wskazówek, które warto mieć na uwadze podczas tworzenia diagramu BPMN:

  • Utrzymuj stały kierunek przepływu. Zauważ, że nawet podczas przechodzenia między pulami i torami diagram zawsze przepływa od lewej do prawej strony, nigdy w górę i w dół.

  • Upewnij się, że łączniki nigdy nie zachodzą na siebie. Jeśli kierunek przepływu jest stały, ten punkt powinien być stosunkowo łatwy do wykonania.
  • Najpierw nakreśl podstawowy scenariusz. Pomoże Ci to zachować przejrzystość i łatwość interpretacji diagramu BPMN.

  • Uwzględnij oddzielne zdarzenia końcowe dla różnych stanów końcowych. Na przykład istnieją dwa zdarzenia końcowe w zbiorze klientów: jedno symbolizuje pozytywny stan końcowy (spożycie chińskiego dania), a drugie negatywny stan końcowy (długie oczekiwanie i brak chińskiego jedzenia).

  • W każdej puli można umieścić tylko jeden proces. Diagramy BPMN mogą pokazywać wiele procesów, które wchodzą ze sobą w interakcję, ale każdy proces ma własną pulę.
  • Używaj łączników wiadomości w postaci kresek. Gdy dwie pule wchodzą w interakcję, używaj łączników wiadomości w postaci kresek, a nie łączników sekwencji w postaci ciągłej.

Wszystko, czego potrzebujesz, aby utworzyć diagram

Utwórz dopracowany, profesjonalny diagram za darmo dzięki Lucidchart. Dysponujemy narzędziami pozwalającymi zwizualizować dowolny pomysł. Załóż konto i zacznij tworzyć diagramy już dziś.

Zarejestruj się bezpłatnie

Szablony mapowania procesów biznesowych

Zainspiruj się i szybciej dokumentuj swoje pomysły dzięki bezpłatnym, konfigurowalnym szablonom.

Szablon przepływu procesów biznesowych

Cennik:

Bezpłatny

Szablon przepływu procesów biznesowych, Cennik: Bezpłatny

Szablon schematu blokowego

Cennik:

Bezpłatny

Szablon schematu blokowego, Cennik: Bezpłatny

Pomocne zasoby BPMN

Rodzaje bram w diagramie BPMN

Bramy BPMN to punkty decyzyjne, które mogą zmienić ścieżkę przepływu w oparciu o określone warunki. Dowiedz się więcej o różnych typach bram w BPMN, a następnie spróbuj stworzyć je samodzielnie w Lucidchart.

Poradnik poświęcony diagramom BPMN

Ten kompleksowy przewodnik dotyczący notacji modelowania procesów biznesowych (BPMN) zawiera wszystkie niezbędne informacje, w tym na temat istoty diagramów BPMN, ich celu, zalet, symboli i notacji.

Narzędzie do tworzenia mapy procesów biznesowych

Zbuduj własne diagramy BPMN w Lucidchart. Wystarczy kilka kliknięć, aby uzyskać dostęp do wszystkich kształtów potrzebnych do stworzenia dopracowanej i profesjonalnej mapy procesów biznesowych, w tym zadań, transakcji, konwersji, działań wywoławczych, przechowywania danych i innych.

BPMN - często zadawane pytania

Zalecamy używanie biblioteki kształtów BPMN 2.0 do tworzenia map procesów biznesowych w Lucidchart.

Zalecamy używanie hotspotów i warstw do dodawania podprocesów do diagramu procesów biznesowych.

Symbole BPMN są podzielone na cztery główne grupy: obiekty przepływu, obiekty łączące, tory i artefakty.

Okręgi reprezentują zdarzenia w procesie biznesowym. Cienki kontur wskazuje na zdarzenie początkowe, podwójny kontur wskazuje na zdarzenie pośrednie, a gruby kontur sygnalizuje zdarzenie końcowe.

Zadanie jest najbardziej podstawowym poziomem aktywności, którego nie można dalej podzielić, natomiast podproces to grupa zadań, które pasują do siebie i mogą być pokazywane albo w zwiniętym widoku ze znakiem plus do rozwijania, albo w rozwiniętym widoku wyświetlającym wszystkie zadania.

Bramy to punkty decyzyjne, które rozdzielają i łączą ponownie przepływy na podstawie warunków, zdarzeń lub logiki biznesowej, kierując procesem wzdłuż jednej lub więcej ścieżek.

 

Tory (swimlane) wizualnie organizują działania w oddzielne ścieżki ułożone poziomo lub pionowo, grupując aspekty procesu i pokazując opóźnienia, nieefektywności oraz osoby odpowiedzialne za każdy etap.

Trzy typy obiektów łączących to przepływy sekwencji (łączenie obiektów przepływu w kolejności sekwencyjnej), przepływy wiadomości (reprezentujące wiadomości między uczestnikami procesu) i asocjacje (pokazujące relacje między artefaktami a obiektami przepływu).

Artefakty przedstawiają informacje istotne dla modelu, ale nie dla poszczególnych elementów procesu, w tym adnotacje do opisów, grupy do organizowania zadań i obiekty danych dotyczące wymagań w zakresie danych i wyników.

Brama wyłączności ocenia stan procesu biznesowego i dzieli przepływ na jedną lub więcej wzajemnie wykluczających się ścieżek w oparciu o warunki.

Wszystko, czego potrzebujesz, aby utworzyć diagram

Oprócz naszego kreatora diagramów online, Lucidchart oferuje wsparcie i zasoby szkoleniowe, które pomogą Ci rozwijać się w zakresie dowolnego typu diagramów.

Zobacz laboratoria szkoleniowe